Van Brouchovenhof
Het Brouchovenhof werd in 1631 gesticht door Jacob van Brouchoven op verzoek van zijn zuster, de weduwe Anna van Baersdorp-van Brouchoven, aan de Papengracht 16.
Boven de ingang, onder het venster op de eerste verdieping, zijn de initialen te zien van de stichters en daartussen de datum van eerste bewoning in Romeinse cijfers: I V B M D C X L A V B.
Het ontwerp werd gemaakt door Arent van ’s-Gravensande, stadsarchitect. Deze stijl zou navolging krijgen in
de hele Republiek der Verenigde Nederlanden.
Veel later dan de stichtingsdatum, 1631, konden de eerste bewoners de huisjes betrekken. Dat gebeurde in 1640. Het hof bestond uit zestien huisjes die bestemd waren voor gereformeerde ouderen. Familieleden van de stichter hadden hierbij voorrang.
De huisjes waren oorspronkelijk één bouwlaag hoog; aan het einde van de 18e eeuw werd een tweede bouwlaag toegevoegd.
Boven de poort is de regentenkamer, waarin de portretten kwamen te hangen van Van Brouchoven, zijn zuster en zijn echtgenote Emerantia Banning. De portretten zijn gemaakt door Jan Anthonisz. van Ravesteyn in 1626.
De vrouw van Jacob, Emerantia, stichtte in navolging van haar echtgenoot in 1641 het Klein Sionshofje voor vrouwen die na het overlijden van hun man uit het Groot Sionshofje werden verbannen.
![]() |
![]() |
In 1892 werden de portretten voor de veiligheid vervangen door kopieën en verhuisden de originelen naar de Lakenhal.
Het Van Brouchovenhof is het eerste hofje waarin de regentenkamer op de verdieping en de toegangspoort aan de straat zijn geïntegreerd tot een representatief geheel.
Door een hofje te stichten, voorkwamen kinderloze rijken dat hun kapitaal versnipperd raakte. Bovendien kreeg de nalatenschap een bestemming waar de naam van de stichter eeuwenlang aan verbonden werd. Dit is Jacob goed gelukt. In Leiden is hij beter bekend als de stichter van het Van Brouchovenhof dan als de steile, calvinistische burgemeester die hij ook is geweest. Nadat in 1618 in Leiden de contraremonstranten aan de macht waren gekomen, gold hij als een onbarmhartig vervolger van de remonstranten. Hij was ook een van de rechters die landsadvocaat Johan van Oldenbarnevelt ter dood veroordeelden.
Toen Jacob in 1642 overleed, kwam het bestuur van het hofje in handen van het stadsbestuur van Leiden. De huren werden bijzonder laag gehouden maar daardoor was er geen geld beschikbaar voor goed onderhoud.
Voor de eerste dag van uitgifte - 16 december 2019 - is er een gelegenheidsenvelop.
Klik op de envelop voor
een grotere weergave.
De envelop is voorzien van een eigen stempelafdruk.
In het stempel ziet u het familiewapen van Jacob van Brouchoven, dat - in kleur - ook op de envelop is afgebeeld.
Onder de tekst is de ingang van het poortgebouw afgebeeld; u kijkt door de poort naar binnen. Er naast afgebeeld ziet u de beslotenheid van het zo rustieke hofje.